نمايش جزئيات مقاله

ديگر مقالات

۲۵ آذر ۱۳۹۷
۱۵ آذر ۱۳۹۷
۲۶ آبان ۱۳۹۷
۱۵ آبان ۱۳۹۷
۱۱ شهريور ۱۳۹۷
۲۹ مرداد ۱۳۹۷
۲۸ مرداد ۱۳۹۷
۱۴ مرداد ۱۳۹۷

«سفر مسئولانه»، سفري است كه باعث افزايش رفاه و درآمد مردم محلي و كاهش اثرات منفي بر جامعه محلي و محيط طبيعي مي‌شود و در حفاظت از فرهنگ بومي، زيستگاه‌ها و گونه‌هاي در خطر انقراض منطقه، مردم محلي و دولت‌ها را ياري مي‌كند. سفر مسئولانه با در نظر داشتن قوانين بوم شناختي و اعتقادات محلي كه در طبيعت‌گردي رعايت مي‌شود، به افزايش دانش بازديد‌كنندگان درباره محيط زيست و فرهنگ مردم منطقه مي‌انجامد.

در عين حال براي جوامع ميزبان منافع مادي به همراه دارد و در نهايت باعث افزايش علاقه بازديد‌كنندگان به طبيعت و كمك به حفاظت بيشتر از مناطق طبيعي و تنوع زيستي مي‌شود.مفهوم اكوتوريسم با آموزش متبلور مي‌شود. تمام افراد و سازمان‌هايي كه با طبيعت در ارتباط هستند به آموزش درباره شناخت محيط طبيعي و چگونگي حفاظت از آن نياز دارند. هر فعاليتي كه در طبيعت صورت ‌گيرد و با مسئوليت‌‌پذيري گردشگر و با دانش كافي همراه باشد، اكوتوريسم محسوب مي‌شود كه با روش‌هاي مختلف به حفاظت محيط زيست كمك مي‌كند و باعث بهبود زندگي جامعه بومي مي‌شود.

صنعت سودآور «طبيعت‌گردي» شاخه‌اي از گردشگري است كه با رعايت اصول اخلاقي سعي دارد كمترين اثر منفي را بر طبيعت منطقه مورد بازديد در سفر داشته باشد و در آن، به مردم بومي و فرهنگ آنها كاملا احترام گذاشته مي‌شود. براي رونق دادن به صنعت طبيعت‌گردي به انواع هتل‌هاي رنگارنگ نيازي نيست، طبيعت‌گردي به طبيعت نياز دارد؛ طبيعتي كه انسان را از ساختمان‌هاي بلند، بزرگراه‌ها، خودروها، دود و آلودگي صوتي دور كند.

• طبيعت‌گردي و درآمد‌هاي باور نكردني آن

تماشاي يك دسته فيل در قلب قاره آفريقا و كشور كنيا 610‌هزار دلار در سال درآمد ايجاد مي‌كند اما يك فيل نر شكار شده آن هم فقط به‌دليل عاج‌هاي آن معادل 10‌هزار دلار قيمت دارد. در كشور كاستاريكا، طبيعت‌گردي به ازاي هر نفر هزار‌دلار درآمد ايجاد مي‌كند اما در فرانسه درآمد حاصل توريسم كه شامل گردشگري تاريخي، فرهنگي، هنري و ورزشي هم مي‌شود به‌ازاي هر نفر 400‌دلار در سال است.

در بيشتر موارد، حدود 80‌درصد درآمد‌هاي حاصل از انواع توريسم به خطوط هوايي، هتل‌ها و شركت‌هاي مسافرتي تعلق مي‌گيرد، در حالي كه در طبيعت‌گردي 95‌درصد درآمد به مردم محلي مي‌رسد. برآورد‌ها نشان مي‌دهد كه درآمد حاصل از بازديد از هر هكتار پارك ملي در كنيا 50‌برابر بيشتر از درآمد حاصل از كشاورزي در زميني به اين مساحت است. طبيعت‌گردي در كشورهايي چون كاستاريكا، اكوادور، نپال، كنيا و ماداگاسكار، نه تنها منبع مالي مهمي براي حفاظت از محيط زيست به حساب مي‌آيد، بلكه اصلي‌ترين صنعت جهت ايجاد درآمد ملي به شمار مي‌رود.

• قوانيني كه بايد رعايت شوند

در يك سفر مسئولانه به مناطق طبيعي بهتر است در منطقه اثري از خود بر جاي نگذاريد، زباله نريزيد و به‌منظور رعايت اين اصل همواره كيسه‌اي مخصوص زباله به همراه داشته باشيد و درصورت امكان زباله‌هاي موجود در محيط را نيز جمع آوري كنيد و به محل مخصوص زباله برسانيد. به‌منظور كاهش زباله در سفر، غذاي خود را در ظروفي حمل كنيد كه چندين بار قابل استفاده باشند، در غيراين صورت بهتر است از ظروف گياهي يا ظروف نشاسته‌اي كه فساد پذير هستند، استفاده كنيد.

هميشه يك دوربين عكاسي يا فيلمبرداري همراه داشته باشيد و از مناظر زيبا و گونه‌هاي گياهي و جانوري مختلف تصوير تهيه كنيد تا پس از سفر هم از ديدن آنها لذت ببريد. درصورت مشاهده جانوران منطقه طوري رفتار كنيد كه مزاحم آنها نشويد و فاصله مناسب با آنها را حفظ كنيد. از چادر‌زدن در محل‌هايي كه نشانه‌هاي حضور جانوران به‌ويژه پستانداران بزرگ وجود دارد، نظير چشمه‌ها خودداري كنيد و هيچگاه به آشيانه، تخم، جوجه‌ها و توله‌هاي پرندگان و پستانداران دست نزنيد و آنها را از منطقه خارج نكنيد. در برخي موارد براي انجام كارهاي پژوهشي، پژوهشگر براي بيومتري (زيست سنجي) مجبور به لمس تخم‌ها، جوجه‌ها يا توله‌هاست اما در ساير موارد لمس كردن آنها ضرورتي ندارد. هرگز به حيات‌وحش غذا ندهيد و از خريد تروفه آنها نيز خودداري كنيد زيرا خريد شما انگيزه شكار غيرقانوني را بالا مي‌برد.

به فرهنگ، زبان و آداب و رسوم مردم بومي احترام بگذاريد و طوري رفتار كنيد كه آنها ارزش بيشتري براي زبان، فرهنگ و لباس خود قائل شوند و در حفظ آن تلاش كنند. درصورت امكان نيازهاي خود را از طريق مردم بومي بر طرف و از آنها خريد كنيد. اين كار شما هر چند كوچك است اما به پايداري منطقه و محيط طبيعي آن كمك مي‌كند.

• بيانيه اسلو پيرامون اكوتوريسم

سازمان ملل سال 2002 را به‌عنوان سال بين‌المللي اكوتوريسم اعلام كرد. اتفاق مهم اين سال «نشست جهاني اكوتوريسم» بود كه در كبك كانادا در ماه مي‌سال 2002 برگزار شد. پنجمين سالگرد نشست كبك در مه‌2007 تحت عنوان كنفرانس جهاني اكوتوريسم در اسلو برگزار شد. هدف اين كنفرانس ارزيابي يافته‌ها و چالش‌هاي پيش آمده در زمينه اكوتوريسم از ابتداي سال‌2002 تا آن زمان بود. بدين‌منظور انجمن‌هاي ملي و منطقه‌اي اكوتوريسم، متخصصان و حقوقدانان، از سراسر دنيا گرد‌هم آمدند تا براي سياست‌ها و عملكردهايشان تعهدي ايجاد كنند و نقش منحصر به فرد اكوتوريسم را در حفاظت و توسعه پايدار قوي‌تر كنند.

برگزاري اين كنفرانس توسط جامعه بين‌المللي اكوتوريسم (TIES)، اداره اكوتوريسم نروژ و برنامه محيط زيست سازمان ملل (UNEP) سازماندهي شد و در آن 450 نماينده از 73‌كشور حضور يافتند. بيانيه كبك در سال‌2000، پتانسيل‌ها و چالش‌هاي اكوتوريسم را در كمك به توسعه پايدار بيان كرد. همچنين توصيه‌هايي را به دولت‌ها، بخش خصوصي، تشكل‌هاي مردمي، آژانس‌هاي بين‌المللي، جوامع بومي و محلي ارائه كرد. متن بيانيه كبك همچنان داراي اعتبار بوده و بيانيه اسلو نيز بر اهميت آن تاكيد مجدد كرده است.

از سال‌2002 بسياري از مناطق طبيعي جهان در خطر تهديد قرار گرفته و به‌دليل كمبود مناطق تحت حفاظت روز به روز صدمه بيشتري به تنوع زيستي و منابع آنها وارد شده است. ميزان توريست‌هاي جهان 23‌درصد رشد پيدا كرده است و پيش‌بيني مي‌شود كه اين تعداد تا سال‌2020، دو برابر شود. نقش توريسم در حمايت از توسعه پايدار، دستيابي به اهداف توسعه قرن آينده و كاهش قابل ملاحظه فقر به‌طور بارزي شناخته شد.

به‌دليل وجود اين فشارها و فرصت‌ها، سازمان جهاني جهانگردي، UNEP و ساير آژانس‌هاي بين‌المللي به حمايت از سياست‌هايي كه منجر به پايداري هر چه بيشتر توريسم مي‌شدند، ادامه دادند‌ كه اين روش بسيار مؤثر واقع شد. اكوتوريسم به‌دليل نقش مهم و نوآورانه اش در اين روند بايد ادامه يابد تا به‌عنوان يك الگو براي كل صنعت توريسم باشد.

اكوتوريسم اغلب در روستاها و مناطق دورافتاده‌اي اتفاق مي‌افتد كه با كمبود منابع معيشتي جايگزين مواجه هستند و ميزان فقر در اين مناطق بالا‌ست. اكوتوريسم مي‌تواند علاوه بر جنبه حفاظتي، درآمد بيشتري را نيز براي افراد بومي تامين كند. با اين وجود جوامع محلي بايد در اين طرح و سودي كه به همراه دارد سهيم باشند و پايداري اقتصادي اين طرح منوط بر داشتن برنامه‌ريزي تجاري و دسترسي آن به بازار است.

اكوتوريسم به وجود مناظر بكر، زيبا و حيات‌وحش پويا، وابسته است. بنابراين توسعه اكوتوريسم و منافعي كه به همراه دارد، به‌عنوان يك ابزار قوي براي حفاظت آنهاست. در واقع در تعريف اكوتوريسم ضروري است كه منافع حفاظتي حاصل شود. روشن است اين نتيجه نيازمند اين است كه تمامي فعاليت‌هاي اكوتوريسم به خوبي طراحي و مديريت شوند تا اثرات زيان‌بار اكوتوريسم بر محيط به حداقل برسند.

اكوتوريسم مي‌تواند مانند محيط طبيعي كه در آن اكوتوريسم اجرا مي‌شود شكننده و حساس باشد. علت اين امر اين است كه بسياري از مردم كه با تجارت اكوتوريسم مواجه هستند لزوما در بازاريابي و مديريت بازديد‌كنندگان به‌صورت آگاهانه و اقتصادي مهارت ندارند. بسياري از محصولات اكوتوريسم به وسيله سرمايه‌گذاري‌هاي خرد و كوچك تامين مي‌شود. مردم در اين بخش براي با هم كار كردن، همكاري براي توسعه مهارت‌ها و نفوذ در بازار بايد تشويق شوند.

تعريف اكوتوريسم توقع ايجاد آثار مثبت فراواني را بر جامعه و محيط‌زيست به وجود مي‌آورد. ايجاد چنين تاثيراتي توسط اكوتوريسم اهميت داشته و ادامه اين تاثيرات مثبت از اهميت بالايي برخوردار است. اين اصول كليدي بايد به موضوعاتي همچون انعكاس جريانات كنوني و شرايط بيروني شامل فرصت‌هاي جديد براي بيشتر كردن سودهاي حاصل از اكوتوريسم و چگونگي مقابله با بحران‌ها اشاره كنند.

در 7 سال اخير علاقه براي مشاهده مناطق طبيعي و حيات وحش روز به روز در حال افزايش است كه اين امر موقعيت‌هاي زيادي را ايجاد كرده، ولي فشارهاي زياد، نياز براي مديريت صحيح را هم به وجود آورده است. اصطلاح «اكوتوريسم» بيشتر شناخته شده و به كار مي‌رود اما مورد سوءاستفاده نيز قرار گرفته و در مفهوم واقعي خود به درستي به كار برده نمي‌شود. بيشتر دولت‌ها راهبرد اكوتوريسم را توسعه دادند ولي به‌نظر مي‌رسد كه اين استراتژي‌ها بايد در جهت روند كلي توريسم و سياست‌هاي محيط زيستي كامل‌تر شوند و در نهايت در عمل تحقق يابند.

طرح‌ها و سرمايه‌گذاري در بخش اكوتوريسم، در سرتاسر دنيا در حال افزايش است. اين طرح‌ها بيشتر در جوامع محلي اجرا مي‌شوند و به‌عنوان ابزاري براي ايجاد معيشت پايدار و كمك به حفاظت تنوع زيستي مناطق طبيعي هستند. با اين وجود هنوز مشكلات اقتصادي باقي مانده و نياز به ارتباط بهتر با بازار احساس مي‌شود. اكنون بسياري از كشورها داراي جوامعي هستند كه طرح‌هاي اكوتوريسم در آنها اجرا مي‌شود و نياز به حمايت و پشتيباني در كار خود دارند.

• تفاوت طبيعت‌گردان، گردشگران و جهانگردان

يك «طبيعت‌گرد واقعي» در سفرهاي خود هرگز در هتل نمي‌خوابد. وي براي‌گذار از شب چادر خود را انتخاب و در نهايت در يك خانه روستايي اقامت مي‌كند. اين‌گونه افراد معمولا جوان‌يا ميانسال هستند اما گاهي در ميان آنها افراد مسن عاشق طبيعت نيز به چشم مي‌خورند. گردشگراني كه وارد طبيعت بكر يا نسبتا بكر نمي‌شوند، معمولا براي بازديد از آثار باستاني، آثار فرهنگي يا معماري يك منطقه و يا يك شهر سفر مي‌كنند.

هر 2 گروه بعد از پايان سفر خود به خانه يا موطن خويش باز مي‌گردند. اما گروه سومي كه از آنها با نام «جهانگرد» ياد مي‌شود، در مدت زمان مشخصي سفر نمي‌كنند. آنها در سفر خود از كشورهاي مختلفي عبور مي‌كنند و ممكن است براي ماه‌ها و حتي سال‌ها در يك يا چند كشور سفر كنند و سپس به كشور خود بازگردند. اين‌گونه افراد در سفرهاي خود ممكن است با خطرهاي بي‌شماري از قبيل بيماري و مرگ مواجه شوند و حتي ممكن است هرگز به وطن خويش باز نگردند.

منبع : www.hamshahrionline.ir/news/80061/

كليه حقوق مادي و معنوي اين وب سايت براي شركت مسافرتي ديبا محفوظ مي باشد.